- Loraldiak eta Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak antolatuta, hezkuntza eta kultura arloko eragileak bilduko dira eskoletan euskal kultur transmisioa nola landu aztertzeko maiatzaren 8an, Aretxabaletan.
- 4. Topaketak ikuspegi praktikoa, lankidetzazkoa eta aplikagarria izango du, kultura planak, transmisio estrategiak eta tresna zehatzak partekatzeko.
- Doako jardunaldia izango da, izen-ematea zabalik dago eta plaza kopurua mugatua da.
Loraldia Eskolak bere 4. topaketa egingo du maiatzaren 8an, Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean, Aretxabaletan. Jardunaldiak hezkuntza komunitateko eta kultura arloko profesionalak bilduko ditu galdera nagusi baten bueltan: nola landu eskoletan euskal kultur transmisio estrategiak? Helburua ez da soilik hausnarketa partekatua sustatzea; baita gaurko hezkuntza errealitatean aplikagarriak diren bideak, tresnak eta aliantzak mahai gainean jartzea ere.
Jardunaldiaren antolatzaileak Loraldia eta Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea dira.
Jardunaldia bereziki zuzenduta dago ikastetxeetako zuzendaritza taldeei, normalizazio arduradunei, irakasleei, hezkuntza-erakundeei eta euskararen erabilera zein kultur transmisioa sustatzen duten eragileei. Topaketaren balio nagusietako bat da profil ezberdinak espazio berean elkartzea: hezkuntza arautuko profesionalak, unibertsitateko irakasleak, hizkuntza eta kultur transmisioan lanean ari diren arduradunak eta esperientzia zehatzak garatzen ari diren adituak. Helburua argia da: elkarrengandik ikasi, sareak indartu eta norberaren testuingurura eraman daitezkeen ideiak partekatzea.
Egitaraua: markoa, esperientziak eta tresnak
Egitarauak ez du planteamendu teoriko hutsa proposatzen. Aitzitik, hezkuntzan euskal kulturaren transmisioa nola egituratu, nola aktibatu eta nola sistematizatu aztertuko du, esperientzia zehatz eta transferigarrien bidez. Horregatik, programa osatzen duten saioek balio berezia dute: bakoitzak ikuspegi osagarri bat ekarriko du, eta guztien artean galdera nagusiari erantzuteko mapa zabalago bat osatuko dute.
Lehen hitzaldian, Josune Zabala, Eusko Jaurlaritzako Euskara eta Hizkuntzen Irakaskuntzarako Institutuko zuzendaria, hezkuntzarentzat euskal kulturak izan dezakeen abiapuntu estrategikoaz ariko da. Bere ekarpenak arreta jarriko du ikastetxeetako zuzendaritzak eta klaustroak ahalduntzeko beharrean, eta euskal kultura hezkuntza-ereduaren erdigunean kokatzeko garatzen ari diren bide eta lankidetza-sareetan. Saio horrek marko orokorra eskainiko du: transmisioa ez ulertzeko jarduera osagarri gisa, baizik eta hezkuntza-proiektuaren parte gisa.
Ondoren, Egoitz Urrutikoetxea, Seaskako hezkuntza zuzendaria, Ipar Euskal Herritik datorren esperientzia partekatuko du. Hitzaldiak interesa pizten du, Seaskan ikasleen euskara gaitasunak indartzeko abiatu duten paradigma aldaketa azalduko duelako. Lehen hezkuntzatik lizeoraino programak eta esku-hartze irizpideak berrikusi dituzte, eta saio honetan euskararen zein euskal kulturaren transmisioa indartzeko hartu dituzten helduleku nagusiak ezagutuko dira.
Bigarren blokeko lehen ekarpenean, Miren Oteiza eta Miren Basurto irakasleek “Ikasgela kulturaz blaitu” esperientziaren berri emango dute. Saio honen balioa da Bigarren Hezkuntzako praktikatik bertatik abiatzen dela, eta mahai gainean jarriko duela hezkuntzan euskal kultura transmititzeak duen garrantzia, eguneroko irakasle-lanetik eta esperientzia pedagogikotik abiatuta. Ikastaroak erakutsitakoak eta bertatik ateratako ondorioak partekatuko dituzte, beste testuinguru batzuetarako ere baliagarriak izan daitezkeen gakoekin.
Jarraian, Karmele Perez eta Letizia Garciak unibertsitatetik garatutako esperientzia aurkeztuko dute: HUHEZI Kulturala. Ekarpen honen gakoa da kultur transmisioa gaitasun linguistikotik aktibaziora eramateko modua erakusten duela. Hau da, ikasleak ez dira ezagutzaren hartzaile soilak; kultur esperientzien parte aktibo izateko testuinguruak ere sortu daitezke, akademiaren eta espazio ez-formalen arteko joan-etorrian. Saioak, beraz, kultur transmisioa bizipenetik eta parte-hartzetik nola indartu daitekeen erakutsiko du.
Topaketaren azken saio nagusian, Eneko Bidegainek, Idurre Alonsok eta Haizea Galarragak Hezkuntzan Euskal Kultur Planak egituratzeko gakoak eta tresnak aurkeztuko dituzte. Bertan ezagutuko da Kulturbide tresna, ikastetxeetako kultur praktiken diagnosia egin, hausnarketa bideratu eta hobekuntza-proposamenak egituratzen laguntzeko diseinatua. Hori dela eta, programa osoaren osagai praktikoenetako bat da: sakabanatuta agertzen diren kultur ekimenetatik ikuspegi sistematikoago batera nola igaro daitekeen erakusten duen tresna konkretua jarriko baita mahai gainean.
Egitarau osoak, beraz, hiru mailatan egiten du ekarpena: batetik, marko estrategikoa eskaintzen du; bestetik, martxan dauden esperientzia esanguratsuak partekatzen ditu; eta, azkenik, hezkuntza-komunitateari tresna erabilgarriak eskaintzen dizkio. Horregatik, 4. Topaketa ez da soilik hausnarketarako espazioa izango, baizik eta praktika berriak aktibatzeko eta sareak sendotzeko topagunea ere bai.
Antolaketa eta babes instituzionala
Jardunaldiaren antolatzaileak Loraldia eta Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatea dira. Topaketak, gainera, Bizkaiko Foru Aldundiaren babesa du. Elkarlan horrek agerian uzten du euskal kulturaren transmisioa ez dela eragile bakar baten ardura, baizik eta hezkuntza, kultura eta erakunde eragileen arteko aliantzetatik indartu beharreko erronka partekatua dela.
Loraldia Eskola: transmisioa, sormena eta ibilbidea
Loraldia Eskolaren helburua da euskaraz garatutako kultura garaikidea transmititzea eta ezagutzera ematea, eskola-adineko haur eta gazteen artean, haur hezkuntzatik batxilergora, eta hori eskola-orduetan nahiz hezkuntza-curriculumean txertatuta egitea. Proposamenak ez dira molde bakarrekoak: zentro bakoitzaren beharretara, egoerara eta ikuspegira egokitzeko ahalegina egiten da.
Gaur egun, Loraldia Eskolak 7 egitasmoko eskaintza aurkezten du: Ttipia, Lorekolore, Airean, 7 Kantu, Lore Jokoak, Kamara Sartu eta Loreak Tailerretan. Programa horien bidez, adin eta hartzaile talde ezberdinei zuzendutako proposamenak lantzen dira, transmisioa ez ezik sormena eta parte-hartzea ere sustatuz.
Helburuei dagokienez, Loraldia Eskolak euskararen erabilera sustatzea, sormena suspertzea, euskal kulturarekiko atxikimendua lantzea, adierazpena (ahozkoa zein gorputzaren bidezkoa) garatzea, kultur diziplinak ezagutu eta praktikatzea, elkarlana sustatzea eta kulturartekotasuna eta aniztasuna lantzea ditu xede. Horrek azaltzen du Topaketa hau ez dela jardunaldi isolatu bat, baizik eta urteotan eraikitako ibilbide baten parte.
Ibilbide horrek badu jada eskarmentua eta emaitza. Loraldiaren aurkezpen-txostenaren arabera, 2017an abiatu zenetik, Loraldia Eskola 29 ikastetxetan egon da, 59 proiektu garatu ditu, 2.600 haur eta gaztetik gora bildu ditu eta 50 ikuskizun eta erakusketa publiko baino gehiago sustatu ditu.
Datu praktikoak eta izen-ematea
- Data: Maiatzak 8, ostiralarekin
- Ordutegia: 9:30-13:00
- Tokia: Mondragon Unibertsitateko Aretxabaletako campusa. Bedarreta Auzoa. Otalora, 31. 20550 Aretxabaleta (Gipuzkoa)
- Izena emateko esteka: hemen sakatuz